WRR-rapport over fragmenterende wereldorde: twee reacties

De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) publiceerde afgelopen zomer Nederland in een fragmenterende wereldorde. Dit rapport onderzoekt de veranderende machtsverhoudingen in de wereld en de vraag hoe Nederland daarop moet inspelen. In de Clingendael Spectator delen André Gerrits en David Criekemans hun kritische beschouwing van het rapport, waarbij ze ingaan op de uitdagingen voor het Nederlandse buitenlandsbeleid in een veranderende wereld.

1. André Gerrits: ‘Geen fragmentatie maar herziening van de nieuwe wereldorde’
“Nederland in een fragmenterende wereldorde is een respectabele bijdrage aan de discussie die moet helpen ons land ‘strategischer, slimmer en eigentijdser’ te maken. Het uitgangspunt van fragmentering (van een liberale wereldorde die overigens nooit liberaal, mondiaal en ordelijk is geweest) heeft de studie een onnodig sterk westers perspectief gegeven. ‘Herziening’ van de wereldorde zou beter zijn geweest, maar revisionisme heeft een uitgesproken negatieve klank in het rapport.

Het perspectief op een effectief veiligheidsbeleid van een middelgroot land als Nederland [wordt] nu eenmaal in belangrijke mate niet door onszelf maar door anderen bepaald

Wellicht kan het een politiek adviesorgaan niet worden verweten dat het meer oog heeft voor wat wenselijk is, dan wat mogelijk en dus realistisch is in de wereldpolitiek. Maar het blijft jammer, omdat het perspectief op een effectief veiligheidsbeleid van een middelgroot land als Nederland nu eenmaal in belangrijke mate niet door onszelf maar door anderen wordt bepaald.”

>> Lees de volledige beschouwing van André Gerrits hier.

2. David Criekemans: ‘Geopolitiek denken met vallen en opstaan’
“Dat in Nederland (en bij uitbreiding de Lage Landen) gewerkt moet worden aan het verder ontwikkelen van een strategische cultuur staat buiten kijf. De vraag is echter hoe dit het beste aangepakt kan worden. Hoe leren we opnieuw strategisch te denken in ons buitenlands beleid, prioriteiten te stellen én in te zetten op die factoren en actoren die er op het juiste moment toe doen?

De Lage Landen als geopolitiek platform voor meer handelingsopties zou een mooie droom zijn

(...) Laten we hopen dat we dit moment van geopolitieke transformatie ook aangrijpen als een kans om de Vlaams-Nederlandse samenwerking en geopolitieke analyse verder uit te bouwen. Door de gezamenlijke ‘Benelux-capaciteiten’ te benutten, leggen we meer gewicht in de schaal dan we soms zelf willen toegeven – of het nu gaat om maritieme mogelijkheden, handelsbetrokkenheid, technologisch innovatie of als kennishub. De Lage Landen als geopolitiek platform voor meer handelingsopties zou een mooie droom zijn. Of dat ook echt bewaarheid kan worden? Misschien, met vallen en opstaan.”

>> Lees de volledige beschouwing van David Criekemans hier.