Terug naar archief
De wereld door de ogen van ons team van spectators

De hoogste ambtenaar

In Straatsburg zaten we er klaar voor: de jaarlijkse Staat van de Unie-speech van Europese Commissie voorzitter Juncker. Waar zal de focus de komende maanden op liggen? Juncker greep de positievere sfeer over Europese samenwerking, met dank aan de Brexit en Trump, aan om met een aantal hervormingsvoorstellen te komen. Zo pleitte hij voor het fuseren van de functies van voorzitter van de Raad, nu Donald Tusk, en van de Commissie. Eén president, gekozen door het Europees Parlement (EP). Volgens hem zou het de EU slagvaardiger en democratischer maken.

Ook zette Juncker zich af tegen de gedachte dat de EU aan kracht zou winnen als op een aantal terreinen kopgroepen van lidstaten het voortouw zouden nemen en houden, bijvoorbeeld op het gebied van defensie, of – waar dat reeds het geval is – de eurozone. Kopgroepen zouden niet nodig zijn als vaker met meerderheid kan worden beslist of wanneer achterblijvers in een versneld tempo tot het eurogebied of Schengen zouden toetreden. Hij wees nogmaals met nadruk op het feit dat de EU een waardengemeenschap is die opkomt voor de rechtsstaat. De Poolse en Hongaarse regeringen werden echter niet bij naam genoemd.

In het EP kreeg de Commissie voorzitter luid applaus, maar de reacties in sommige lidstaten waren zuur. Onze premier Rutte was er als de kippen bij om de voorstellen van Juncker af te serveren. Dat waren immers niet meer dan spinsels van de ‘hoogste ambtenaar’ van de EU. Fan van Juncker ben ik niet -hij is rechts, ik ben links- en ik ben ook niet overtuigd van al zijn suggesties, maar de reactie van onze minister-president was stuitend. Rutte loopt weg voor het debat over de toekomstige vormgeving van de EU. Blijkbaar heeft Den Haag geen eigen inhoudelijke bijdrage. En is dat de reden een echte discussie met en over Brussel uit de weg te gaan. De maandenlange formatie met partijen die zeer verschillend aankijken tegen de EU, maakt de inbreng nog schraler. Moeten we hieruit afleiden dat Nederland ook ontbreekt bij de discussie die op het niveau van de Europese regeringsleiders wordt gevoerd?

Het is de verwachting dat na de Duitse verkiezingen en de daaropvolgende regeringsvorming, Berlijn en Parijs met nieuwe voorstellen zullen komen. Ik ben benieuwd of Rutte dan ook net als in het geval van Juncker ‘njet’ gaat roepen tegen Merkel (of Schulz) en Macron.

Auteurs

Kati Piri
Lid van het Europees Parlement namens de PvdA